Wat het markttoezicht controleert

Vanaf 18 feb. 2027 heeft elke LMT-batterij, elke industriële batterij boven 2 kWh en elke batterij voor elektrische voertuigen een batterijpaspoort nodig (art. 77, lid 1). Voor het markttoezicht is het paspoort een digitale toegang tot precies de gegevens waarmee het de conformiteit van een batterij controleert. Dit artikel laat zien wat autoriteiten zien, wat ze kunnen controleren, wat er bij tekortkomingen gebeurt en hoe je je voorbereidt.

Wat autoriteiten in het paspoort zien

• Alle openbare gegevens volgens bijlage XIII, punt 1, zoals fabrikant, model, chemische samenstelling, gevaarlijke stoffen, kritieke grondstoffen, prestatiegegevens en de EU-conformiteitsverklaring.
• De gedetailleerde modelgegevens volgens bijlage XIII, punt 2: materialen van kathode, anode en elektrolyt, reserveonderdelen, demontage en veiligheidsmaatregelen. Markttoezichtautoriteiten hebben daar toegang toe (art. 77, lid 2, punt b).
• Alleen voor autoriteiten volgens bijlage XIII, punt 3: de resultaten van de testverslagen die de conformiteit aantonen. Die zien uitsluitend aangemelde instanties, markttoezichtautoriteiten en de Commissie.

De gegevens van de afzonderlijke batterij volgens bijlage XIII, punt 4, zoals de gezondheidstoestand, zijn voorbehouden aan personen met een rechtmatig belang (art. 77, lid 2, punt c). Wie daartoe behoort, wordt vastgelegd in een uitvoeringshandeling die de Commissie uiterlijk 18 aug. 2026 had moeten vaststellen (art. 77, lid 9). De actuele stand vind je op EUR-Lex.

Wat in het paspoort kan worden gecontroleerd

• Of het paspoort bestaat en of de QR-code op de batterij ernaartoe leidt. Bij batterijen waarvoor een paspoort verplicht is, moet de QR-code toegang tot het paspoort geven (art. 13, lid 6) en zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar zijn aangebracht, zo nodig op de verpakking en de begeleidende documenten (art. 13, lid 7).
• Of de informatie juist, volledig en actueel is. Daarvoor is de marktdeelnemer verantwoordelijk die de batterij in de handel brengt (art. 77, lid 4).
• Of de gegevens gebaseerd zijn op open normen en interoperabel, machineleesbaar, gestructureerd en doorzoekbaar zijn (art. 77, lid 5).
• Of de unieke identificatiecode van de batterij is opgenomen in het register volgens art. 13, lid 1, van de Ecodesignverordening (EU) 2024/1781 (art. 77, lid 10).
• Of het paspoort beschikbaar blijft, ook als de verantwoordelijke marktdeelnemer niet meer bestaat of zijn activiteiten in de Unie staakt (art. 78, punt e).

Meer dan het paspoort: de bevoegdheden van autoriteiten

Het paspoort vervangt geen klassieke controle. Voor batterijen geldt ook de markttoezichtverordening (EU) 2019/1020. Volgens art. 14, lid 4, daarvan kunnen autoriteiten onder meer documenten, gegevens en informatie over de conformiteit verlangen, in welke vorm en waar ook opgeslagen (punt a), onaangekondigde inspecties ter plaatse uitvoeren (punt d), monsters kopen, ook onder een dekmantel, en die uit elkaar halen (punt j), en bij een ernstig risico eisen dat aanbiedingen uit webwinkels worden verwijderd, als er geen ander doeltreffend middel overblijft (punt k). Bij invoer schort de douane het vrijgeven op, bijvoorbeeld als documenten ontbreken of de markering niet klopt (art. 26, lid 1).

Fabrikanten, importeurs en distributeurs moeten de autoriteit op een met redenen omkleed verzoek alle informatie en documentatie die nodig is om de conformiteit aan te tonen elektronisch verstrekken (art. 38, lid 10, art. 41, lid 8, art. 42, lid 6). Daarnaast moeten ze tien jaar lang kunnen aangeven van wie ze een batterij hebben betrokken en aan wie ze welke modellen in welke hoeveelheid hebben geleverd (art. 46).

Wat er bij tekortkomingen gebeurt

1. Formele tekortkomingen, zoals een ontbrekende of onjuiste CE-markering, een ontbrekende of onjuiste EU-conformiteitsverklaring of onvolledige technische documentatie: de autoriteit verzoekt je de tekortkoming te verhelpen. Pas als die blijft bestaan, beperkt of verbiedt ze het op de markt aanbieden of beveelt ze het uit de handel nemen of terugroepen (art. 83).
2. Voldoende reden om aan te nemen dat de batterij een risico vormt voor gezondheid, veiligheid, eigendom of milieu: de autoriteit beoordeelt de batterij aan de hand van alle relevante eisen. Is ze niet conform, dan krijg je een redelijke termijn om de conformiteit te herstellen, de batterij uit de handel te nemen of terug te roepen (art. 79, lid 1). De corrigerende maatregel geldt voor alle betrokken batterijen die je in de EU op de markt hebt aangeboden (art. 79, lid 3).
3. Handel je niet binnen de termijn, dan neemt de autoriteit zelf voorlopige maatregelen, tot en met een verbod, het uit de handel nemen of terugroepen, en stelt ze de Commissie en de andere lidstaten in kennis (art. 79, lid 4).

Elke maatregel moet met redenen zijn omkleed. Vooraf krijg je de gelegenheid om binnen ten minste tien werkdagen je standpunt kenbaar te maken, behalve in spoedeisende gevallen (art. 18 Verordening (EU) 2019/1020). Stel je zelf vast dat een batterij niet conform is, dan moet je ervoor zorgen dat ze conform wordt gemaakt, uit de handel wordt genomen of wordt teruggeroepen, en bij een risico de autoriteit informeren (art. 38, lid 9, art. 41, lid 6, art. 42, lid 5).

Bevoegdheid en boetes in Duitsland

De sancties worden door de lidstaten vastgesteld; ze moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn (art. 93). In Duitsland geldt daarvoor het Batterierecht-Durchführungsgesetz (BattDG, uitvoeringswet batterijrecht). Dat wijst geen afzonderlijke markttoezichtautoriteit voor batterijen aan, maar verwijst aanvullend naar het Marktüberwachungsgesetz (MüG, markttoezichtwet) (§ 2, lid 3, BattDG). Volgens die wet ligt het markttoezicht bij de autoriteiten die bevoegd zijn voor de betreffende voorschriften, bij onlineaanbiedingen bij de autoriteit in wier gebied kan worden besteld en geleverd; invoercontroles worden door de douane uitgevoerd (§ 4 MüG). Meldingen aan de Commissie lopen via de Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin (BAuA, federaal instituut voor arbeidsveiligheid en arbeidsgeneeskunde) (§ 49 BattDG). Volgens § 60, lid 2, BattDG is het onder meer een overtreding om opzettelijk of uit nalatigheid:

• niet te zorgen dat de informatie in het batterijpaspoort juist, volledig en actueel is (nr. 29, boete tot 10.000 euro)
• als fabrikant niet te waarborgen, of als importeur of distributeur niet na te gaan, dat de batterij overeenkomstig art. 13, leden 4 tot en met 7, is gemarkeerd, waartoe de QR-code behoort (nrs. 6 en 11, tot 10.000 euro)
• een uitvoerbaar bevel op grond van art. 79, lid 4, of art. 83, lid 2, niet na te leven (nr. 30, tot 100.000 euro)

Waar de ontwikkeling naartoe gaat

Op de Duitse markttoezichtconferentie op 17 sep. 2025 beschreef prof. Thomas Knothe (Fraunhofer IPK) waarvoor autoriteiten het paspoort willen gebruiken: geautomatiseerde conformiteitscontrole op basis van machineleesbare gegevens, het zoeken naar producten met kritieke stoffen en een eenvoudigere samenwerking tussen autoriteiten, zonder dat ze de gegevens zelf hoeven te bewaren. Tegelijk liet hij zien dat de standaardisatie van gegevens nog geen volledige aanpak biedt (afronding van de normalisatie onder mandaat M/579 gepland voor medio 2026) en dat er nog verdere rechtshandelingen moeten volgen, bijvoorbeeld over DPP-dienstverleners. Op het moment van de presentatie lagen die regels nog niet vast.

Zo ben je voorbereid

• Testverslagen voor bijlage XIII, punt 3, volledig vastleggen en eenduidig aan het batterijmodel koppelen.
• Paspoort, etiket, EU-conformiteitsverklaring en technische documentatie vanuit dezelfde gegevensbron bijhouden, zodat geen waarden van elkaar afwijken.
• De QR-code op echte batterijen testen: is hij scanbaar, leidt hij naar het juiste paspoort, blijft de markering duurzaam leesbaar?
• Leveranciers en afnemers per model tien jaar lang opvraagbaar houden (art. 46).
• Het paspoort bij wijzigingen bijwerken en regelen hoe het beschikbaar blijft als je onderneming of je dienstverlener wegvalt (art. 78, punt e).
• Dienstverleners schriftelijk machtigen (art. 77, lid 4). Ze mogen de paspoortgegevens niet verkopen, hergebruiken of verwerken buiten wat voor hun dienst nodig is (art. 78, punt d).
• Als distributeur vóór de verkoop controleren of de CE-markering en de markering volgens art. 13 aanwezig zijn (art. 42, lid 2).

Autoriteiten willen paspoortgegevens in de toekomst steeds meer geautomatiseerd analyseren. De beste voorbereiding zijn daarom volledige, consistente en machineleesbare gegevens.